از سخن‌های دیرینه: هنر جوی و با مرد دانا نشین/ چو خواهی که یابی ز بخت آفرین

نشست مجازی «بررسی جایگاه خدابانوان ایران و میان‌رودان در داستان حماسی سمک عیار» شانزدهم بهمن‌ماه 1401 در اینستاگرام قطب علمی فردوسی و شاهنامه برگزار گردید. در ابتدای جلسه میزبان برنامه، دکتر حامد مهراد به چرایی حماسی بودن داستان سمک عیار اشاره کرد و منابع مختلفی برای مطالعة بیشتر در این باب معرفی نمود.


در ادامه دکتر لیلا مختاری‌نیا، مدرس دانشگاه فرهنگیان اندیمشک، سمک عیار را داستانی دانست که در گذر از اسطوره به حماسه قرار دارد و به تحلیل اسطوره‌شناسانة یکی از داستان‌های سمک عیار به نام «آبان‌دخت» پرداخت. از دید ایشان شباهت بسیاری میان آبان‌دخت و آناهیتا وجود دارد. همچنین خویشکاری‌های اسطوره‌های دیگری مانند ایشتر، اژدهای آب، دموزی و ایزد شهیدشونده را می‌توان در شخصیت‌های داستان آبان‌دخت مشاهده کرد. علاوه‌براین برخی از کیفیت‌های اساطیری همچو تبعید، زندان، رفتن به زیر زمین و ... در این داستان دیده می‌شود. وی در پایان دلیل تشابه داستان‌های حماسی با یکدیگر را اشاعۀ فرهنگی و ناخودآگاه جمعی دانست؛ البته وی در سخنان خویش بر عامل نخست یعنی اشاعة فرهنگی تأکید بیشتری داشت.‌

گزارش: الناز صحرائیان