از سخن‌های دیرینه: هنر جوی و با مرد دانا نشین/ چو خواهی که یابی ز بخت آفرین

جلسه‌ای علمی با موضوع «جشن نوروز پارسیان شبه قاره» روز شنبه 28 اسفندماه 1400 با حضور استادان شبه قاره و دکتر محمد جعفریاحقی، استاد ممتاز دانشگاه فردوسی مشهد، از طریق صفحه اینستاگرامی قطب علمی فردوسی و شاهنامه برگزار شد.


در ابتدای این نشست دکتر محمد‌جعفر یاحقی، نوروز امسال را که مقارن با آغاز قرن 14 است ویژه برشمرد که پیام‌رسان دنیای بزرگ و متفاوتی است. دکتر یاحقی نوروز را حلقۀ پیوند و اتصال بین فرهنگ‌ها و ملت‌ها دانست که جغرافیای متفاوتی را عرضه می‌کند. وی با اشاره به اینکه نوروز پل معنوی است که می‌تواند کشورها را به هم نزدیک کند، بر نقش اساسی که این سنت در ایجاد همدلی و نزدیکی دارد، تأکید کرد. دکتر یاحقی با اشاره به برپایی سنت نوروز در بین پارسیان هندوستان از قدیم تا کنون آن را سنتی واحد دانست که از آغاز در دنیای اساطیر بوده است و به‌تدریج در طول تاریخ تغییراتی پیدا کرده است و همۀ این سنن می‌گویند که باید نو شویم و سرما و کهنگی و تاریکی را از سر بگذرانیم و با طبیعت بهار دل‌ها را زنده کنیم. وی با تأکید بر اینکه قلمرو جغرافیایی نوروز حکایت از همدلی دارد، نوروز را حلقۀ اتصال ما بین همگان دانست و ابراز امیدواری کرد این حلقۀ اتصال رمز همدلی و هم‌داستانی برای همه باشد.


در ادامۀ این نشست پروفسور سید اختر حسین، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه جواهر لعل نهرو هندوستان، نوروز را سنت زیبا دانست که می‌تواند باعث نزدیکی و همدلی شود ولی با اشاره به پیشینۀ برپایی جشن نوروز توسط پارسیان هند به برخی از آداب و سنن پارسیان اشاره کرد که دو بار در سال نوروز را جشن می‌گیرند. وی با خوانش اشعاری از امیرخسرو دهلوی دربارۀ جشن نوروز بر این مسئله تأکید کرد که می‌توان سنت نوروز را در شعر شاعرانی چون امیرخسرو دهلوی و کلیم کاشانی مشاهده کرد.

سپس دکتر محمد ارشد القادری، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لکنهو هندوستان، با اشاره به تاریخ حضور پارسیان در هند نوروز را پیمان همدلی و هم‌زبانی دانست که دو شخصیت معروف هند، میرزا اسدالله غالب دهلوی و جواهر نعل نهرو به این سنت توجه داشتند. وی به رسوم پارسیان هند از‌جمله خانه‌تکانی، سنت گل‌پاشی، پختن غذاهای مخصوص برای نوروز و ... اشاره کرد.

گزارش: زهرا شریعت‌پناه