از سخن‌های دیرینه: هنر جوی و با مرد دانا نشین/ چو خواهی که یابی ز بخت آفرین

آذربایجان و شاهنامه


آذربایجان و شاهنامه تازه‌ترین اثر دکتر سجاد آیدنلو دربارۀ شاهنامه است. کتاب آذربایجان و شاهنامه در هفت فصل به بررسی جایگاه آذربایجان، ترکان و زبان ترکی در شاهنامه و پایگاه هزارسالۀ شاهنامه در آذربایجان می‌پردازد. میلاد عظیمی، استاد دانشگاه تهران دربارۀ این کتاب می‌گوید: «خواندن برخی کتاب‌ها شوق‌آور است. از بس مفید و بدیع است. از بس نویسنده خرد و دانش و اعتدال و پختگی در کار کتابش کرده است. مقالات و کتاب‌های خوب زیادی از آیدنلو خوانده‌ام اما این کتاب چیز دیگری است. اوج کار اوست. حاصل هجده‌سال تحقیق».

عظیمی می‌افزاید: « آیدنلو به این ضرورت مهم ملی و فرهنگی پاسخ داده و به ابعاد گوناگون پیوند آذربایجان و شاهنامه پرداخته است؛ هم جایگاه آذربایجان و ترکان و زبان ترکی را در شاهنامه نشان داده و هم موقعیت شاهنامه را در آذربایجان و میان مردم و اهل فرهنگ و هنر آذربایجان بررسیده است و هم به شبهه‌ها و نقدها پاسخ داده است. با استناد به انبوهی منبع و مأخذ. آیدنلو نشان داده آذربایجان در شاهنامه و همچنین بسیاری از منابع ملی-پهلوانی دیگر، همواره بخش مهمی از ایران‌زمین است؛ برخی از وقایع مهم شاهنامه و تاریخ ملی و داستانی ایران در آذربایجان رخ داده و به سبب وجود آتشکدۀ آذرگشنسب نوعی پایتخت دینی-معنوی و دوم ایران محسوب می‌شده و شاه‌نشین بوده است. با تتبعی شگفت نشان داده که شاهنامه در هزار سال گذشته چه حضور مؤثر و پررنگی در فرهنگ و ادبیات و هنر و باورها و افسانه‌های بومی آذربایجان داشته است و آذربایجانی‌ها چه خدمات بزرگی به شاهنامه و فردوسی کرده‌اند[1]

معرفی کتاب: محمد بیانی



[1] . به نقل از «نور سیاه»، صفحۀ رسمی یادداشت‌های ادبی و تاریخی میلاد عظیمی در اینستاگرام.